Kilku naszych członków, ale również wielu właścicieli firm planuje lub stara się o dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej, nie zdając sobie przy tym sprawy z odpowiedzialności jaka spocznie na nich po podpisaniu umowy. Unia Europejska przedstawiana jest jako kopalnia złota, z której można czerpać bez końca. Nie jest to całkowicie błędne myślenie, tylko wtedy gdy posiadamy naprawdę dobry i efektywny projekt, można uzyskać bezzwrotne wsparcie finansowe na wiele typów działalności.
Na zachętę rzućmy okiem na podstawowe zalety dotacji. Potężne fundusze przyznane w ramach różnych programów operacyjnych mają pozytywny wpływ na rozwój przedsiębiorstw oraz poprawę ich konkurencyjności na rynku lokalnym i zagranicznym. Po otrzymaniu pieniędzy z Unii, możemy kupić nowy sprzęt usprawniający produkcję, zastosować innowacyjne technologie czy zorganizować szkolenia dla naszych pracowników. Nie należy zapominać o dotacjach przeznaczanych dla nowych firm, które pozwalają im się rozwinąć znacznie szybciej i zbudować rozpoznawalną na rynku markę.
Fundusze unijne âzmuszająâ też firmy do myślenia perspektywicznego i szczegółowego planowania rozwoju, co przekłada się na bardziej efektywne wykorzystanie środków. Bez wkładu wspólnotowego wiele przedsiębiorstw nie zdecydowałoby się na realizację inwestycji, które w późniejszym czasie okazują się kluczowe dla ich dalszego rozwoju.
Na ostudzenie rozbudzonego entuzjazmu jest również kilka istotnych wad. Pierwszą z nich jest skomplikowana procedura aplikacyjna, która polega na wypełnieniu niezrozumiałego dla przeciętnego człowieka formularza i wymaga niezwykle dużej dozy cierpliwości, w szczególności przeczytania wielu wytycznych i rozporządzeń oraz bieżącego śledzenia zmieniających się wytycznych.
Wniosek zawiera z reguły dużo specjalistycznego słownictwa np. âdofinansowanie de minimisâ, âcross- financingâ czy âkoszty kwalifikowalneâ. Kolejny problem przy składaniu wniosku aplikacyjnego mogą stanowić załączniki. W wielu programach, pomimo wprowadzenia znacznych uproszczeń, nadal razem z wnioskiem należy złożyć obszerną dokumentację, w tym wiele załączników wydawanych przez różne urzędy, na które często trzeba długo czekać.
Oddzielny problem stanowi spełnienie poprawności formalnej składanej dokumentacji. Nie można zapomnieć nawet o numeracji stron, podaniu informacji o załącznikach czy o złożeniu czytelnego podpis właściciela przedsiębiorstwa lub osoby przez niego upoważnionej na każdym ze składanych dokumentów oraz o parafowaniu każdej strony.
Wadą dla przedsiębiorcy są też długie procedury oceny wniosków. Chociaż Instytucje Wdrażające poszczególne programy deklarują się, że oceny dokonają szybko może ona ulec przedłużeniu nawet do roku czasu. Przy tak dużej niepewności i zmieniających się warunkach rynkowych trudno jest rozplanować racjonalnie projekt.
Utrudnieniami, które pojawiają się już po otrzymaniu dotacji są między innymi wymóg utrzymywania zadeklarowanych wskaźników przez określony czas oraz konieczność długotrwałego przechowywania dokumentacji. Jeżeli przedsiębiorca nie spełni obiecywanych przedsięwzięć, musi liczyć się z poważnymi konsekwencjami. W skrajnym przypadku może to być nawet cofnięcie całej dotacji. Jednym z najczęstszych problemów jest wskaźnik dotyczący nowych miejsc pracy. Należy utrzymać daną liczbę nowych stanowisk pracy przez wymagany okres.
Wspomnianą wcześniej wadą jest wymóg wieloletniego (nawet do 10 lat) przechowywania dokumentacji związanej z realizacją projektu. Najpierw trzeba ją cierpliwie uzupełnić, dopatrzyć, aby wszelkiego typu pisma urzędowe trafiły do archiwum, a potem trzymać je w bezpiecznym miejscu, by nic nie zaginęło. W każdej chwili przedsiębiorstwo może spodziewać się kontroli sprawdzającej, czy zebrane akta są kompletne oraz czy są spełnione odpowiednie wymogi informacyjne o wkładzie wspólnotowym w projekt (obowiązkowe informacje na dokumentach i zakupionym sprzęcie).
Wady dotacji unijnych nie powinny nas jednak zniechęcać do realizacji zaplanowanych działań z udziałem dofinansowania, a jedynie sprawić, że będziemy uważniej planować i realizować przedsięwzięcia z udziałem wsparcia wspólnotowego.
